Orzeczenie. Orzeczenie z dnia 8 listopada 2010 r. BDF1/4900/88/99/10/2396

Organ orzekający: Główna Komisja Orzekająca

Oglądasz dokument w wersji ograniczonej. Zaawansowane możliwości pracy z dokumentem w Lexis.pl są dostępne dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub zarejestruj aby otrzymać 7-dniowy bezpłatny dostęp do pełnej wersji serwisu. Dowiedz się [więcej »]

Orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej

z dnia 8 listopada 2010 r.

BDF1/4900/88/99/10/2396

Publikatory

LexisNexis nr 2534726

www.mf.gov.pl


Teza
Zakres upoważnienia kierownika samorządowej jednostki budżetowej do zaciągania zobowiązań w imieniu tej jednostki określony jest wysokością wydatków zaplanowanych w planie finansowym. Wynika to z art. 193 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (w obecnym stanie prawnym - art. 261 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych).

ORZECZENIE
Przewodniczący: Członek GKO Agata Kasica.
Członkowie GKO: Jadwiga Walaszczyk-Fedorowicz, Tomasz Słaboszowski.
Protokolant: Hanna Kąkol.
Główna Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych rozpoznała na rozprawie w dniu 8 listopada 2010 r. - przy udziale Zastępcy Głównego Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych Pana Jacka Krawczyka odwołanie wniesione przez Pana, pełniącego w czasie zarzucanego naruszenia dyscypliny finansów publicznych funkcję Dyrektora Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w (...), od orzeczenia Regionalnej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w (...) z dnia 13 lipca 2010 r. DB-0965/34/10, w zakresie uznania Pana (...) winnym nieumyślnego naruszenia dyscypliny finansów publicznych określonego w art. 15 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, polegającego na zaciągnięciu zobowiązań z przekroczeniem zakresu upoważnienia, tj. powyżej wielkości wydatków określonych zatwierdzonym planem finansowym na 2007 r. poprzez:
- udzielenie w dniu 27 sierpnia 2007 r. zlecenia na wykonanie prac remontowych - założenie wykładziny oraz malowanie - za wynagrodzeniem 13 805,29 zł, podczas gdy w dacie udzielenia zlecenia w § 4270 planowano kwotę 3 300 zł,
- udzielenie zamówienia na wymianę mebli w pokoju nauczycielskim za wynagrodzeniem 9 880 zł. Przedmiotowego zamówienia udzielono bez zachowania formy pisemnej, dlatego za datę popełnienia czynu przyjęto dzień 2 lipca 2008 r., tj. datę wystawienia faktury za wymianę mebli w pokoju nauczycielskim. W tej dacie plan wydatków w § 4210 wynosił 21 200 zł, przy czym wykonanie na 30 czerwca 2008 r. wynosiło 13 274,88 zł.
Powyższe w dacie zaciągnięcia zobowiązań stanowiło naruszenie art. 36 ust. 1 i art. 193 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, a obecnie odpowiednio art. 46 ust. 1 i art. 261 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
Komisja Orzekająca I instancji odstąpiła od wymierzenia Obwinionemu kary oraz obciążyła Go obowiązkiem zwrotu na rzecz Skarbu Państwa kosztów postępowania w wysokości 271,67 zł.
Główna Komisja Orzekająca - biorąc pod uwagę zebrane w sprawie materiały na podstawie:
- art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. 2005 r. Nr 14 poz. 114 ze zm.) - zwanej dalej ustawą,
- art. 147 ust. 1 pkt 2 ustawy,
orzeka:
1. Uchyla orzeczenie Komisji Orzekającej I instancji w zaskarżonej części.
2. Na podstawie art. 78 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 26 ustawy uniewinnia Obwinionego (...) od popełnienia naruszenia dyscypliny finansów publicznych określonego w art. 15 ustawy, polegającego na zaciągnięciu zobowiązania z przekroczeniem zakresu upoważnienia, tj. powyżej wielkości wydatków określonych zatwierdzonym planem finansowym na 2008 r., poprzez udzielenie zamówienia na wymianę mebli w pokoju nauczycielskim za wynagrodzeniem 9 880 zł. Przedmiotowego zamówienia udzielono bez zachowania formy pisemnej, dlatego za datę popełnienia czynu przyjęto dzień 2 lipca 2008 r., tj. datę wystawienia faktury za wymianę mebli w pokoju nauczycielskim. W tej dacie plan wydatków w § 4210 wynosił 21 200 zł, przy czym wykonanie na 30 czerwca 2008 r. wynosiło 13 274,88 zł.
3. Na podstawie art. 78 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 28 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy umarza postępowanie wobec Obwinionego (...) w zakresie naruszenia dyscypliny finansów publicznych określonego w art. 15 ustawy, polegającego na zaciągnięciu zobowiązania z przekroczeniem zakresu upoważnienia, tj. powyżej wielkości wydatków określonych zatwierdzonym planem finansowym na 2007 r. poprzez udzielenie w dniu 27 sierpnia 2007 r. zlecenia na wykonanie prac remontowych - założenie wykładziny oraz malowanie - za wynagrodzeniem 13 805,29 zł, podczas gdy w dacie udzielenia zlecenia w § 4270 planowano kwotę 3 300 zł.
4. Na podstawie art. 167 ust. 2 ustawy koszty postępowania w sprawie ponosi Skarb Państwa.
Pouczenie:
Orzeczenie niniejsze jest prawomocne w dniu jego wydania (art. 142 ustawy). Stosownie do art. 169 ustawy na niniejsze orzeczenie - w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia - służy skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę wnosi się za pośrednictwem Głównej Komisji Orzekającej.
Uzasadnienie
W wyniku przeprowadzonej w 2009 r. przez Starostwo Powiatowe w (...) kontroli gospodarki finansowej Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 3 w (...) Starosta (...) zawiadomił Rzecznika dyscypliny właściwego w sprawach rozpatrywanych przez Regionalną Komisję Orzekającą przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w (...) o popełnieniu w tej jednostce czynu noszącego znamiona naruszenia dyscypliny finansów publicznych, polegającego na zaciągnięciu zobowiązania z przekroczeniem zakresu upoważnienia do zaciągania zobowiązań jednostki sektora finansów publicznych. W zawiadomieniu wskazano, iż naruszenia dopuścił się pan (...), pełniący do dnia 31 sierpnia 2008 r. funkcję dyrektora Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w (...).
Zastępca Rzecznika Dyscypliny wystąpił do przewodniczącej Regionalnej Komisji Orzekającej z wnioskiem o ukaranie karą upomnienia pana (...), jako odpowiedzialnego za nieumyślne naruszenie dyscypliny finansów publicznych w rozumieniu art. 15 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, zwanej dalej ustawą.
Obwiniony nie był dotychczas karany za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Objęte wnioskiem o ukaranie zarzuty dotyczyły trzech przypadków zaciągnięcia zobowiązań z przekroczeniem zakresu upoważnienia, wynikającego z wielkości określonych zatwierdzonym planem finansowym (we wniosku błędnie wskazano, że chodzi o plan na 2007 r.), tj.:
- zawarcia w dniu 18 sierpnia 2006 r. umowy na remont dachu za wynagrodzeniem 23.135,99 zł,
- udzielenia w dniu 27 sierpnia 2007 r. zlecenia na wykonanie prac remontowych za wynagrodzeniem 13.805,29 zł,
- udzielenia w 2008 r. zamówienia na wymianę mebli w pokoju nauczycielskim za wynagrodzeniem 9.880 zł (za datę popełnienia czynu przyjęto datę wystawienia faktury, tj. 2 lipca 2008 r., ponieważ w sprawie tego zamówienia nie sporządzono umowy).
W uzasadnieniu wniosku zastępca Rzecznika wskazał, iż - zgodnie z ustaleniami kontroli - wszystkie wymienione zobowiązania, skutkujące przekroczeniem wysokości kwot zaplanowanych w planie finansowym, zaciągał Obwiniony, a zatem jest on odpowiedzialny za naruszenie dyscypliny finansów publicznych określone przepisami art. 15 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Zaskarżonym orzeczeniem Regionalna Komisja Orzekająca umorzyła postępowanie w sprawie pierwszego zarzutu z uwagi na przedawnienie karalności czynu, a w sprawie dwóch pozostałych zarzutów uznała Obwinionego cyt:
„winnym nieumyślnego popełnienia czynu polegającego na zaciągnięciu zobowiązań z przekroczeniem zakresu upoważnienia, tj. powyżej wielkości określonych zatwierdzonym planem finansowym na 2007 r., poprzez:
- udzielenie w dniu 27 sierpnia 2007 r. zlecenia na wykonanie prac remontowych - założenie wykładziny oraz malowanie, za wynagrodzeniem 13.805,29 zł, podczas gdy w dacie udzielenia zlecenia w paragrafie 4270 planowano kwotę 3.300 zł,
- udzielenie zamówienia na wymianę mebli w pokoju nauczycielskim za wynagrodzeniem 9.880 zł. Ponieważ przedmiotowego zamówienia udzielono bez zachowania formy pisemnej, czas popełnienia czynu przyjęto na dzień 2 lipca 2008 r., tj. datę wystawienia faktury za wymianę mebli w pokoju nauczycielski. W dacie wystawienia faktury plan wydatków w § 4210 wynosił 21.200 zł, przy czym wykonanie na 30 czerwca 2008 r. wynosiło 13.274,88 zł,
co w dacie zaciągnięcia zobowiązań stanowiło naruszenie art. 36 ust. 1 i art. 193 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. 2005 r. Nr 249 poz. 2104 z późn. zm.), a w obecnym stanie prawnym art. 46 ust. 1 i art. 261 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. 2009 r. Nr 157 poz. 1240 z późn. zm.) tj. winnym naruszenia dyscypliny finansów publicznych z art. 15 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (...)”
.
W sentencji orzeczenia popełniono błąd polegający na odniesieniu przekroczenia zakresu upoważnienia wyłącznie do planu na 2007 r., podczas gdy drugi z czynów dotyczył planu na 2008 r.
Regionalna Komisja Orzekająca odstąpiła od wymierzenia kary Obwinionemu.
Z uzasadnienia orzeczenia wynika, że Komisja - na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym wyjaśnień Obwinionego złożonych w toku postępowania wyjaśniającego - ustaliła, iż Obwiniony bezspornie w trzech opisanych przypadkach przekroczył upoważnienie do zaciągania zobowiązań obciążających plan finansowy Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w (...), przy czym od czasu przekroczenia planu finansowego w 2006 r. minęło ponad 3 lata, zatem postępowanie w tej sprawie podlegało umorzeniu na podstawie art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Zaciągnięcie obu pozostałych zobowiązań nastąpiło z przekroczeniem planu finansowego jednostki obowiązującego na dzień, w którym nastąpiło zaciągnięcie zobowiązania, tj.:
- na dzień 27 sierpnia 2007 r. przy udzieleniu zlecenia pismem Obwinionego skierowanym do firmy P.H.U. w (...) na założenie płyt OSB oraz wymianę wykładzin - plan finansowy w § 4270 wynosił w tej dacie 3.300 zł, wynagrodzenie wykonawcy - 13.805,29 zł, przekroczenie planu - 10.505,29 zł,
- na dzień 2 lipca 2008 r. (dzień wystawienia faktury) przy udzieleniu zamówienia na wymianę mebli w pokoju nauczycielskim - plan finansowy w § 4210 wynosił w tej dacie 21.200 zł, dotychczasowe wykonanie - 13.274,88 zł, wynagrodzenie wykonawcy - 9.880 zł, przekroczenie planu - 1.954,88 zł.
Regionalna Komisja Orzekająca stwierdziła, że zaciągnięcie ww. zobowiązań pozostaje w sprzeczności z dyspozycją art. 36 ust. 1 i art. 193 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, a w obecnym stanie prawnym - art. 46 ust. 1 i art. 261 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, zgodnie z którymi jednostki sektora finansów publicznych mogą zaciągać zobowiązania do sfinansowania w danym roku do wysokości wynikającej z planu wydatków lub kosztów jednostki, pomniejszonej o wydatki na wynagrodzenia i uposażenia, składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, inne składki i opłaty obligatoryjne oraz płatności wynikające z zobowiązań zaciągniętych w latach poprzednich. Limitem wyznaczającym zakres przedmiotowy upoważnienia do zaciągania zobowiązań jest kwota wydatków planowanych na dany cel w budżecie (planie finansowym konkretnej jednostki zaciągającej zobowiązanie). Stosownie do przepisów art. 193 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, a w obecnym stanie prawnym - art. 261 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, kierownik samorządowej jednostki budżetowej może, w celu realizacji zadań, zaciągać zobowiązania pieniężne do wysokości kwot wydatków określonych w zatwierdzonym planie finansowym jednostki. Regulacja ta ogranicza ogólne kompetencje do zaciągania zobowiązań przez jednostki sektora finansów publicznych. Tak więc zakres upoważnienia do zaciągania zobowiązań w imieniu jednostki sektora finansów publicznych określony jest wysokością wydatków zaplanowanych w planie finansowym.
Biorąc pod uwagę powyższe przepisy, a także orzecznictwo Głównej Komisji Orzekającej, RKO uznała, że Obwiniony dopuścił się zarzucanego mu naruszenia dyscypliny finansów publicznych, co zostało udowodnione w dokumentacji sprawy.
W ocenie Komisji, pan (...) popełnił przypisane mu czyny na skutek wadliwego procesu decyzyjnego. Obwiniony - przed zaciągnięciem zobowiązań - zaniechał dokonania czynności zmierzających do zapewnienia w planie finansowym jednostki środków finansowych na ich wykonanie, co spowodowało naruszenie dyscypliny finansów publicznych w rozumieniu art. 15 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Było to działanie zawinione, jednakże nieumyślne, ponieważ Obwiniony nie miał zamiaru naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Niemniej jednak, poprzez niezachowanie wymaganej w danej konkretnej sytuacji ostrożności, Obwiniony czynu się dopuścił, chociaż możliwość jego popełnienia mógł przewidzieć. Jednocześnie Komisja podkreśliła, że Obwiniony miał możliwość zachowania się zgodnie z prawem, a mianowicie przed zaciągnięciem ww. zobowiązań powinien był sprawdzić, czy mieszczą się one w planie wydatków na 2007 rok i 2008 rok, a następnie podjąć działania zmierzające do zwiększenia planu wydatków w tych latach.
Obwiniony wyjaśniał, że o remoncie pomieszczeń w sierpniu 2007 r. zadecydował bez konsultacji z główną księgową jednostki (przebywała ona w tym czasie na urlopie wypoczynkowym), ponieważ zależało mu na przeprowadzeniu głównych prac remontowych w czasie, kiedy nie ma jeszcze zajęć a więc uczniów w szkole. Nie miał świadomości, że jednostka nie posiada środków na sfinansowanie tych prac w obowiązującym planie wydatków budżetowych. Zapłata za wykonane prace nastąpiła w grudniu 2007 r., po dokonaniu niezbędnych przesunięć między paragrafami wydatków budżetowych. Podobnie została uregulowana kwestia płatności za wymianę mebli w pokoju nauczycielskim w 2008 r. - firma anulowała w listopadzie 2008 r. fakturę wystawioną w lipcu 2008 r. za pomocą faktury korygującej, podając jako przyczynę korekty „porozumienie stron - brak możliwości uiszczenia płatności faktury w wymaganej kwocie i terminie” (należności za meble były płacone w terminie późniejszym na podstawie faktur częściowych).
Odnosząc się do wyjaśnień Obwinionego, Komisja (podobnie jak rzecznik dyscypliny I instancji) uznała, że podniesione argumenty nie mogą zwolnić go od odpowiedzialności za podejmowanie działań niezgodnych z obowiązującymi przepisami. Ustalenie z wykonawcą późniejszego terminu płatności nie miało znaczenia w rozpatrywanej sprawie, gdyż przedmiotem popełnionego naruszenia było zaciągnięcie zobowiązań, a nie dokonanie wydatków. Z punktu widzenia odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych zaciągnięcie zobowiązania z przekroczeniem zakresu upoważnienia następuje z chwilą zawarcia umowy bądź zlecenia wykonania usługi. Na ocenę popełnienia czynu, polegającego na zaciągnięciu zobowiązania z przekroczeniem zakresu upoważnienia, nie ma również wpływu okoliczność, iż nie doszło do wydatkowania środków publicznych ponad plan finansowy, ani też do naliczenia odsetek za przeterminowanie płatności.
Regionalna Komisja Orzekająca uznała zatem, że zarzucane Obwinionemu naruszenie dyscypliny finansów publicznych miało miejsce i zostało w pełni udowodnione, a zebrane dowody są wiarygodne i wzajemnie spójne. Dodatkowo podkreślono, że odpowiedzialność Obwinionego wynika także z przepisu art. 44 ust. 1 ustawy o finansach publicznych (obecnie z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.), stanowiącego, że za prawidłową gospodarkę finansową jednostki sektora finansów publicznych odpowiedzialny jest jej kierownik, którą to funkcję w czasie popełnienia czynu pełnił pan (...).
Odstąpienie od wymierzenia Obwinionemu kary Komisja uzasadniła okolicznościami popełnienia czynów, tj. kierowaniem się przez Obwinionego przy zlecaniu remontu w 2007 r. potrzebą wykonania prac przed rozpoczęciem roku szkolnego, podjęciem działań w celu „nie dopuszczenia do ponownego naruszenia dyscypliny finansów publicznych”, a także dotychczasową niekaralnością Obwinionego za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Komisja wyraziła przekonanie, że prowadzone postępowanie spełniło swój cel prewencyjny i Obwiniony nie dopuści do naruszenia dyscypliny finansów publicznych w przyszłości.
Obwiniony odwołał się od orzeczenia RKO w zakresie uznania go winnym nieumyślnego naruszenia dyscypliny Finansów publicznych określonego w art. 15 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych i obciążeniu kosztami postępowania. W odwołaniu Obwiniony podkreślił, że był dyrektorem Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w (...) od 1 września 1986 r. do 31 sierpnia 2008 r. W okresie pełnienia funkcji nigdy nie został ukarany za naruszenie dyscypliny budżetowej lub za jakiekolwiek inne naruszenie. Postawione mu zarzuty uważa za niesłuszne i wysoce krzywdzące.
Odwołujący się zarzucił orzeczeniu sprzeczność ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz - w zakresie zarzutu dotyczącego zlecenia na wykonanie prac remontowych - niezastosowanie art. 27 i art. 28 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Obwiniony stwierdził, że udzielenie w dniu 27 sierpnia 2007 r. zamówienia na prace remontowe o wartości 13.805,29 zł mieściło się w planie finansowym na ten rok, gdyż plan ten przewidywał w paragrafie 4270 kwotę 28.498 zł, a nie - jak błędnie ustaliła RKO - 3.300 zł. Jako dowód Obwiniony załączył plan finansowy jednostki po zmianach na 21 grudnia 2007 r. (egzemplarz bez podpisu przewodniczącego zarządu potwierdzającego zgodność z uchwałą budżetową).
Obwiniony wyjaśnił, że konieczność położenia wykładzin oraz wykonania prac malarskich wynikała z decyzji SANEPID, nakazującej wykonanie tych prac w zakreślonym terminie (decyzja w posiadaniu jednostki) oraz z zalania części pomieszczeń szkoły. Obwiniony zlecił te prace, kierując się koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa i higieny uczniom oraz nauczycielom. Ponadto, nawet gdyby doszło do przekroczenia limitu zawartego w planie finansowym, stopień szkodliwości czynu dla finansów publicznych był w takich okolicznościach znikomy.
W zakresie zarzutu dotyczącego zamówienia mebli do pokoju nauczycielskiego nie doszło - zdaniem odwołującego się - do naruszenia art. 15 ustawy. Plan wydatków w paragrafie 4210 wynosił 21.200 zł. Odwołujący się dokonał zamówienia na kwotę 12.230 zł, natomiast na koniec lipca 2008 r. wykonanie planu wynosiło 20.000 zł. Jako dowody Obwiniony wskazał faktury z dnia 2 lipca 2008 r. na kwotę 2.350 zł oraz na kwotę 9.880 zł (ta faktura została później anulowana fakturą korygującą z dnia 6 listopada 2008 r.) oraz plan finansowy jednostki na 2008 r. znajdujący się w posiadaniu jednostki.
Odwołujący się wniósł o uniewinnienie go od postawionych zarzutów.
Rozpatrując odwołanie, Główna Komisja Orzekająca zważyła, co następuje:
Stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie, ustalony w toku postępowania przed organami I instancji, został udokumentowany - zdaniem Głównej Komisji Orzekającej - dostatecznie, mimo zauważonych przez GKO braków w dokumentacji.
W aktach sprawy nie ma protokołu kontroli przeprowadzonej przez Starostwo Powiatowe w (...) w 2009 r. Wyniki tej kontroli zostały przedstawione w piśmie Starosty (...) z dnia 22 grudnia 2009 r. - zawiadomieniu o popełnieniu naruszenia dyscypliny finansów publicznych w jednostce. Ponadto w aktach sprawy brak m.in.: dokumentu wprowadzającego zmianę planu wydatków na 2007 r. w§ 4270 o kwotę 11.460 zł, stanowiącą różnicę pomiędzy planem finansowym na 29 czerwca 2007 r. a planem na 17 października 2007 r. (w piśmie Starosty (...) jest informacja, że zmiana ta nastąpiła 28 września 2007 r.), sprawozdań Rb-28S za okres od sierpnia do listopada 2007 r., planu finansowego po zmianach na 31 grudnia 2008 r. oraz sprawozdania rocznego za 2008 r.
Główna Komisja Orzekająca stwierdziła jednak, że ww. braki w dokumentacji nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto Obwiniony nie zakwestionował zebranego materiału dowodowego dotyczącego udzielenia przez niego omawianych zamówień, lecz fakt uznania przez RKO, że nastąpiło to z przekroczeniem zakresu upoważnienia do zaciągania zobowiązań. W ocenie GKO, zgromadzone dowody pozwalają rozstrzygnąć sprawę co do istoty, a zatem ewentualne przekazanie sprawy komisji I instancji do ponownego rozpoznania nie byłoby w tej sytuacji zasadne ze względu na ekonomikę postępowania.
Dokonując oceny stanu prawnego w rozpatrywanej sprawie, organ orzekający I instancji, po uwzględnieniu dyspozycji art. 24 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, prawidłowo przyjął, że działanie Obwinionego wyczerpuje znamiona czynu określonego w art. 15 ustawy. RKO słusznie zauważyła, że zakres upoważnienia kierownika samorządowej jednostki budżetowej do zaciągania zobowiązań w imieniu tej jednostki określony jest wysokością wydatków zaplanowanych w planie finansowym. Wynika to z art. 193 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (w obecnym stanie prawnym - art. 261 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych), stanowiącego, iż kierownik samorządowej jednostki budżetowej może, w celu realizacji zadań, zaciągać zobowiązania pieniężne do wysokości kwot wydatków określonych w zatwierdzonym planie finansowym jednostki. Zgodnie natomiast z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (w obecnym stanie prawnym - art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych), jednostki sektora finansów publicznych mogą zaciągać zobowiązania do sfinansowania w danym roku do wysokości wynikającej z planu wydatków lub kosztów jednostki, pomniejszonej o wydatki na wynagrodzenia i uposażenia, składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, inne składki i opłaty obligatoryjne oraz płatności wynikające z zobowiązań zaciągniętych w latach poprzednich. W rozpatrywanej sprawie niewątpliwie Obwiniony zaciągnął zobowiązania ponad kwoty wynikające z obowiązującego szkołę planu wydatków, o którym to fakcie Obwiniony mógł wiedzieć, gdyby tylko zachował należytą staranność przy wykonywaniu obowiązków. Obwiniony miał możliwość zmiany planu finansowego jednostki przed zaciągnięciem zobowiązań, a zatem mógł zachować się w sposób nie naruszający dyscypliny finansów publicznych.
Postawiony przez Obwinionego zarzut o sprzeczności ustaleń Regionalnej Komisji Orzekającej z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego nie znajduje potwierdzenia. Z akt sprawy wynika bowiem, że w dniu udzielenia zlecenia na remont pomieszczeń, tj. 27 sierpnia 2007 r., w paragrafie 4270 można było zaciągnąć zobowiązanie tylko do wysokości 3.300 zł (pomniejszonej o ewentualne wcześniejsze wydatki lub zobowiązania), a w dniu udzielenia zlecenia na zakup mebli do pokoju nauczycielskiego, tj. 2 lipca 2008 r., w paragrafie 4210 można było zaciągnąć zobowiązanie tylko do wysokości 7.925,12 zł (pomniejszonej o ewentualne wcześniejsze wydatki lub zobowiązania). Przekroczenie tych kwot wyniosło odpowiednio 10.505,29 zł i 1.954,88 zł. Należy zauważyć, że kwoty wydatków wskazane przez Obwinionego w odwołaniu są podane w wysokości nadanej im zmianą planu finansowego, która to zmiana w obu przypadkach nastąpiła po fakcie zaciągnięcia zobowiązania.
Stawiany w odwołaniu zarzut niezastosowania przez Regionalną Komisję Orzekającą przepisu art. 27 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych w odniesieniu do zlecenia wykonania prac remontowych w 2007 r. GKO także uznała za bezpodstawny. W aktach sprawy nie ma informacji na temat stanu zalanych pomieszczeń i pilności remontu, nie wydaje się jednak prawdopodobne, by istniało bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi albo groźba powstania szkody niewspółmiernie większej niż spowodowana działaniem lub zaniechaniem, o którym mowa w tym przepisie. Sam Obwiniony wskazuje, jako czynnik decydujący o przekroczeniu upoważnienia do zaciągania zobowiązań, brak wiedzy o tej okoliczności i brak możliwości skonsultowania się z główną księgową, przebywającą na urlopie wypoczynkowym.
Odwołanie zasługuje jednak na uwzględnienie z powodu niedokonania - przez Regionalną Komisję Orzekającą - oceny rozpatrywanych naruszeń w świetle unormowań art. 26 i art. 28 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Zdaniem GKO, w przypadku czynu polegającego na udzieleniu w dniu 27 sierpnia 2007 r. zlecenia na wykonanie prac remontowych, zachodzą przesłanki do uznania, że stopień szkodliwości przypisanego Obwinionemu naruszenia dyscypliny finansów publicznych był znikomy. Przy ocenie stopnia szkodliwości naruszenia dla finansów publicznych należało - zgodnie z dyspozycją art. 28 ust. 2 ustawy - uwzględnić sposób i okoliczności oraz skutki naruszenia, w tym w szczególności wyjaśnienia Obwinionego, który wskazywał, że przeprowadzenie remontu - po zalaniu pomieszczeń - było zalecone przez SANEPID i jest rzeczą zrozumiałą, że chciał te prace wykonać w okresie wakacji, gdy uczniów nie ma jeszcze w szkole. Dodatkowo należy zauważyć, że Obwiniony nie dysponował w tym momencie informacją odnośnie do zdolności finansowej szkoły, albowiem główna księgowa przebywała w tym czasie na urlopie wypoczynkowym. GKO zważyła ponadto, że Obwiniony podjął działania zmierzające do zapobieżenia wydatkowania środków publicznych ponad plan finansowy oraz naliczenia odsetek za zwłokę w uregulowaniu płatności. Dla uznania znikomej szkodliwości dla finansów publicznych nie bez znaczenia jest stosunkowo niewielka kwota zobowiązania zaciągniętego z przekroczeniem upoważnienia, stanowiąca ok. 0,44% łącznego planu wydatków jednostki.
W odniesieniu do drugiego z czynów polegającego na udzieleniu zamówienia na wymianę mebli w pokoju nauczycielskim należało zastosować przepis art. 26 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, zgodnie z którym nie stanowi naruszenia dyscypliny finansów publicznych popełnienie czynu określonego w art. 15, jeżeli skutkowało to zaciągnięciem zobowiązań w kwocie nieprzekraczającej w roku budżetowym przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Monitorze Polskim.
Według obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 lutego 2008 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2007 r. i w drugim półroczu 2007 r. (M. P. 2008 r. Nr 16 poz. 181) kwota wynagrodzenia w 2007 r. wynosiła 2.275,37 zł. W dacie orzekania przez GKO kwota wynagrodzenia w 2009 r., zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 lutego 2010 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2009 r. i w drugim półroczu 2009 r. (M. P. 2009 r. Nr 10 poz. 104), wynosiła 2.716,71 zł. Zobowiązanie zaciągnięte przez Obwinionego w 2008 r. skutkowało przekroczeniem upoważnienia do zaciągania zobowiązań w wysokości 1.954,88 zł, a zatem kwota ta była niższa od przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2007 r. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że czyn polegający na udzieleniu w dniu 2 lipca 2008 r. zamówienia na wymianę mebli w pokoju nauczycielskim nie stanowi naruszenia dyscypliny finansów publicznych.
W związku z powyższym Główna Komisja Orzekająca orzekła, jak w sentencji.
Oglądasz dokument w wersji ograniczonej. Zaawansowane możliwości pracy z dokumentem w Lexis.pl są dostępne dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się lub zarejestruj aby otrzymać 7-dniowy bezpłatny dostęp do pełnej wersji serwisu. Dowiedz się [więcej »]